Gliwickie Kina

 

Opowiadaliśmy już o kilku nieistniejący obecnie kinach w mieście. Dzisiaj chcemy przybliżyć historię kina Schauburg. Znajdowało się ono przy ulicy Kardynała Wyszyńskiego w miejscu, gdzie obecnie stoi blok i pawilony handlowe. Budynek kina został wkomponowany w istniejącą już zabudowę, połączony został z sąsiadującymi domami efektownymi kolumnadami. Na fasadzie kina umieszczono dekoracyjne płaskorzeźby. Foyer był wyłożony kokosowym dywanem, po jednej stronie znajdował się bufet, a po drugiej kabina telefoniczna. Sala kinowa posiadała około 1300 miejsc, na parterze mogło pomieścić się 900 osób, nad widownią znajdowały się loggie i balkony na dwóch poziomach. Ściany sali ozdobione były dekoracjami malarskimi nawiązującymi do tematyki filmowej. Przy scenie znajdowało się miejsce dla trzydziestoosobowej orkiestry. 

 

Wielkie otwarcie kina odbyło się 30 sierpnia 1924 roku. Przybyli przedstawiciele władz państwowych i miejskich, a także goście z lokalnej prasy i teatru. Wieczór rozpoczęła kinowa orkiestra mozartowska wstępem do Wesela Figaro. Następnie na scenie wystąpili artyści berlińskich scen, którzy prezentowali swój kunszt wokalny. Punktem głównym otwarcia był pokaz przeboju filmowego Die Nibelungen. Prasa pisała, że Gliwice wreszcie posiada prawdziwe kino. Po otwarciu w cień usunęło się kino w kompleksie Stadtgarten, a władze miejskie zrezygnowały z prowadzenia instytucji. Po paru latach kino Schauburg zostało przejęte przez UFA, wielką niemiecką wytwórnie filmową, która istnieje do dzisiaj. W czasie drugiej wojny światowej na kino spadły alianckie bomby, a budynek został spalony

Amok to jedyne przedwojenne kino w Gliwicach, które działa do dzisiaj. Na początku nazwano go U.T. Lichtspiele (Union-Theater), lecz po roku zmieniono nazwę na U.P. Lichtspiele (Union-Palast), aby podkreślić bardziej prestiżowy charakter kina. Budynek zaprojektował czeski architekt Richard Brosche. Budowa rozpoczęto w marcu 1928 roku, a już pół roku później odbyło się uroczyste otwarcie 8 grudnia. Prasa chwaliła luksusowe wnętrzach, a w budynku panował klimat wielkomiejskiego kinoteatru. Dolny hol, klatki schodowe oraz przejścia do lóż balkonowych były utrzymane w tonie jasnoniebieskim. Podłogi były wyłożone miękkimi dywanami, a ściany jedwabnym pluszem. Sala widowni mogła pomieścić tysiąc widzów, na ścianach dominował kolor czerwieni i złota. Rozproszone światło padające z okrągłego żyrandola tworzyło niepowtarzalny klimat. Nowinką były sprowadzone z Freiburga organy kinowe, które mogły imitować dźwięk dzwonów, odgłosy ptaków, czy klakson samochodu. W kinie organizowano występy sceniczne, a nawet zawody sportowe. 

 

W czasie wojny wszystkie większe kina w mieście zostały zniszczone, tym samym dawny Lichtspiele stał się największym kinem w mieście. Został ponownie otwarty 29 czerwca 1945 roku tym razem, jako Kino Bajka. Już w maju obchodzono tutaj uroczystą akademię z okazji święta pracy i zwycięstwa nad faszyzmem. W latach 70-tych kino zostało przebudowane i unowocześnione, stało się głównym, reprezentacyjnym kinem Gliwic. Kinomanów przyciągały Dni Filmu Radzieckiego, kultowe Konfrontacje filmowe oraz premiery filmowe z udziałem twórców. W 2006 roku Silesia Film sprzedała budynek miastu Gliwice. Przeniesione zostało tu kino studyjne Amok, które znajdowało się dotąd w budynku Urzędu Miasta. Kino przeszło gruntowną modernizację. Dzięki zainstalowaniu klimatyzacji dawna kotłownia zaadaptowana została na drugą salę kinową. Od 10 lat działa tam kino Amok, jedyne tradycyjne kino w mieście i wciąż przyciąga rzesze fanów kina. W 2013 roku kino AMOK otrzymało nagrodę Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej jako najlepsze kino w Polsce.

Źródło:
Weronika Jaglarz “Z dziejów Gliwickich Kin (1907-1945), Rocznik Muzeum w Gliwicach T. XXI
Bogusław Tracz “Ułamki Miasta”
http://amok.gliwice.pl/
https://www.24gliwice.pl/…/kino-przy-ulicy-dolnych-walow-i…/

Weronika Jaglarz “Z dziejów Gliwickich Kin (1907-1945),

Rocznik Muzeum w Gliwicach T. XXIBogusław Tracz “Ułamki Miasta”

© 2019 wykonano przez Klaster Innowacji Społecznych. Projekt finansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z Funduszu Promocji Kultury.

gmt.png