Plac Mickiewicza

 

 

 

Na obecnym placu Mickiewicza w drugiej połowie XIX wieku powstała gospoda, a na tyłach lokalu działał teatr letni od 1875 roku. W 1879 roku teren zakupił Friedländer, który zdecydował się w tym miejscu wybudować kompleks rozrywkowy. Odbywały się w nim występy sceniczne, a od 1896 pierwsze pokazy kinematograficzne, zaledwie rok po pierwszym publicznym pokazie braci Lumiere w Paryżu. 

 

W 1918 roku teren wraz z zabudową zakupiło miasto. Miasto przejąwszy budynek zadbało o remont wnętrza i elewacji kompleksu. Po zakończonej renowacji na białej fasadzie pojawił się duży napis Stadtgarten. Salę teatralną szybko przeznaczono na kino, z powodu rzadko odbywających się w niej spektakli. W sobotę 31 sierpnia 1918 roku otwarto “Städlische Lichtspiele” czyli “Kino Miejskie”, które mogło pomieścić 570 widzów. Gliwickie kino było uznawane za jedno z najbardziej okazałych na Śląsku. Później kompleks podzielono na kino i restaurację wraz z ogrodem.

 

Zaledwie rok po otwarciu w kinie doszło do tragedii. 24 marca odbywało się przedstawienie dla dzieci “Święta Jadwiga patronka Śląska”, sala była wypełniona po brzegi. Na widowni przebywało ponad osiemdziesięcioro dzieci. Frekwencja na spektaklu była większa niż ilość miejsc w pomieszczeniu. Podczas pokazu wybuchł stosunkowo niewielki pożar, który wywołał panikę wśród publiczności. Spanikowane dzieci nie reagowały na nawoływania aktorów, starających się je uspokajać. Drzwi prowadzące na dzisiejszą ulicę Górnych Wałów były zablokowane. Prawdopodobnie zamknęli je sami organizatorzy, którzy nie chcieli wpuszczać na przedstawienie większej ilości osób. Drzwi otwierały się do wewnątrz, co wobec nacierających na nie dzieci, utrudniało ich otwarcie. Do wyjścia na ulicę prowadziły schody. Dzieci tratowały się nawzajem, przewracały, wpadały na siebie. Wiele zmarło w wyniku uduszenia. Wiele zostało ciężko rannych, część zmarła w szpitalu nie odzyskawszy przytomności. Dzieci zginęły nie tyle wskutek ognia i dymu ile zostały stratowane bądź uduszone, gdy w panice szukały wyjścia z pomieszczenia.

 

W sprawie pożaru wszczęto śledztwo, podczas którego ustalono, że budynek pomimo wykonanego wcześniej remontu nie spełniał norm przeciwpożarowych, nie było także nadzoru strażackiego. Ogień wybuchł prawdopodobnie od żarówki lampy, od której zapaliła się kotara. Działalność kino-teatru miasto kontynuowało do roku 1926. Ostatecznie kino popadło w kłopoty finansowe i zdecydowaniu o jego wydzierżawieniu firmie “Deulig Film AG”. Nazwę kina zmieniono na “Deulig -Palast”.

 

W roku 1930 obiekt przejęła firma Union – Grundstuck GmbH. W kinie odbył się kolejny duży remont, którego celem było jego udźwiękowienie. Wraz z nowymi właścicielami zmieniła się także nazwa kina na “Capitol”. Restaurację wraz z ogrodem i salą im. Blüthner’a wydzierżawił gliwicki browar Scobel. Otwarcie nowego kina pod nazwą “Capitol” odbyło się 1 kwietnia 1930. W kinie oprócz wyświetlania filmów można było przedstawiać też małe formy teatralne.
Kompleks kinowy przetrwał do roku 1945, aż do momentu gdy został całkowicie spalony przez żołnierzy sowieckich. Po wojnie na terenie placu powstał pierwszy cmentarz radziecki, który do końca lat 40-tych został przeniesiony na swoje obecne miejsce na placu Grunwaldzkim.

 

Z okazji setnej rocznicy śmierci Adama Mickiewicza, w 1955 roku UNESCO ogłosiło Międzynarodowy Rok Mickiewiczowski. Wtedy podjęto decyzję w Gliwicach o budowie pomnika Adama Mickiewicza w Gliwicach. W następnym roku postanowiono, że monument stanie na placu Obrońców Stalingradu i tym samym zmieni się jego nazwa na plac Mickiewicza. Odsłonięcie pomnika nastąpiło w niedzielę 24 listopada 1957 roku.

Z okazji setnej rocznicy śmierci Adama Mickiewicza, w 1955 roku UNESCO ogłosiło Międzynarodowy Rok Mickiewiczowski. Wtedy podjęto decyzję w Gliwicach o budowie pomnika Adama Mickiewicza w Gliwicach. W następnym roku postanowiono, że monument stanie na placu Obrońców Stalingradu i tym samym zmieni się jego nazwa na plac Mickiewicza.

 

Źródło: www.24gliwice.pl

© 2019 wykonano przez Klaster Innowacji Społecznych. Projekt finansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z Funduszu Promocji Kultury.

gmt.png