Zameczek Leśny

 

Zameczek Leśny stoi dzisiaj opuszczony i zaniedbany w Parku Chorzowskim, lecz dawniej był ulubionym miejscem spotkań mieszkańców. Budynek powstał pod koniec XIX wieku w stylu angielskim. W środku działała restauracja dla zamożniejszych klientów. W ogródku w zależności od miejsca podawano gościom różne menu. Bliżej budynku można było skosztować potrawy z restauracji. Klientom serwowano również tańsze posiłki barowe, a przy dalszych ławach można było zjeść własne jedzenie piknikowe. Wokół budynku powstały romantyczne aleję z mostami nad strumykami. Tworzyły one sielski klimat. Za budynkiem powstał basen z wysepką, a później drugi z fontanną. W pobliżu restauracji wybudowano także Pawilon Muzyczny i strzelnicę, a zimą działało naturalne lodowisko. 

W latach 20-tych Zameczek Leśny zyskał bardziej nowoczesne wnętrze, a od tyłu dobudowano została kawiarnia. Jednym ze śladów okresu międzywojennego jest zniszczona dziś rzeźba fontanny wykonana prawdopodobnie przez gliwickiego rzeźbiarza Hannesa Breitenbacha.

 

Na przełomie XIX i XX wieku dużą popularnością cieszyły się plenerowe zabawy, festiwale, koncerty i zawody sportowe. W 1910 roku za Zameczkiem powstał prowizoryczny pas startowy, gdzie odbywały się pierwsze gliwickie zawody motorowe. Rok wcześniej w Lesie Miejskim zorganizowane zostały Niemieckie Igrzyska Młodzieży, na które zjechało 224 szkół z całego kraju. Pierwsze miejsce zajęła drużyna z Gliwic. 

Wkrótce po otwarciu Zameczku wybudowany został największy w Niemczech tor kolarski, o wymiarach 400 m długości x 8 m szerokości. Tor był drewniany, a zakręty zostały podwyższone na wysokość 4 metrów. Na zadaszonej trybunie mogło się pomieścić 800 osób, a na otwartej 2300 widzów. Pod główną trybuną znajdowało się mieszkanie dozorcy, bufet, pokoje klubowe oraz pomieszczenia organizacyjne. Otwarcie welodromu poskutkowało wzrostem zainteresowania mieszkańców kolarstwem, a w pobliskich Żernikach powstał nawet klub kolarski.

W czasie wojny Zameczek posiadał jedyną w okolicy działającą kuchnię. Pobliskie zakłady kolejowe wykorzystujące jeńców wojennych i więźniów do pracy, karmiły ich jedzenie z dawnej restauracji. W sali głównej budynku zorganizowane został miejsce do spania dla pierwszej grupy więźniów, którzy byli odpowiedzialni za organizację pracy w zakładach. W 1945 roku Zameczek Leśny został splądrowany przez przechodzącą Armię Czerwoną. Dopiero pięć lat po wojnie znaleziono nowego zarządcębudynku. Przedsiębiorstwo Budowy Zakładów Przemysłu Ciężkiego uczyniło z dawnej restauracji ośrodek szkoleniowy. 


W latach 60-tych miejsce zostało przejęte przez Gliwickie Zakłady Gastronomiczne, a Zameczek stał się znów popularny wśród mieszkańców. Lokal posiadał trzy osobne sale restauracyjne, dancingi i smaczną kuchnię. Często gościli tu lokalni działacze partyjni, a Zameczek stał się jedyną elitarną restauracją na Śląsku. Organizowano zabawy karnawałowe, bale Sylwestrowe dla prominentnych gości. Na przełomie lat 50-tych i 60-tych rangę miejsca podniósł Kabaret Czarny Kot. Na scenie prezentowano teksty satyryczne i rozrywkowe pozbawione żartów politycznych. Był to kabaret aktorski o wysokim poziomie artystycznym, występowały tu liczne gwiazdy i aktorzy Operetki. Program był zmieniany co miesiąc, aby nie zanudzać tymi samymi żartami widzów. Po paru latach twórcy zdecydowali się zamknąć kabaret, ze względu na brak nowych tekstów i wyczerpaniu się formuły. 


Kiedy w 1976 roku zlikwidowano Zjednoczenie Przemysłu Gastronomicznego, budynek został przekazany PSS Społem. Otwarto restaurację, która upadła wraz z komunizmem, a Spółdzielnia ulokowała w budynku magazyn i wytwórnie pierogów. W 1992 roku okazało się, że przekazanie Zameczku było niezgodne z prawem. Urząd Miejski skierował sprawę do sądu i parę lat temu odzyskał budynek. W międzyczasie działała tam słynna dyskoteka Bravo, która przyciągała młodzież z całego Śląska. Klub stał się tak popularny, że imprezy odbywały się już nie tylko w weekendy. W Bravo najpopularniejsza była muzyka techno. Organizowano rockoteki z koncertami takich gwiazd jak Lady Punk, Hey, czy T. Love. Jedna z gwiazd, która odwiedziła klub był Justin Timberlake ze swoim zespołem NSYNC w czasie trasy koncertowej po Polsce w 1997 roku. W 2006 roku Bravo zostało zamknięte ze względu na zły stan techniczny budynku. 


Miasto odkąd odzyskał Zameczek próbuje budynek sprzedać bez skutku. Parę lat temu pojawił się nawet pomysł stworzenia w tym miejscu kasyna. Rozważano również wyburzenie dawnego Zameczku. Obecnie budynek stoi zapomniany i niszczeje. 

Źródło:
Jolanta Wnuk, Gliwice znane i nieznane T:3, Muzeum w Gliwicach, 2010
https://www.nowiny.gliwice.pl/zameczek-lesny-w-ruinie
https://www.24gliwice.pl/…/lata-swietnosci-zameczku-lesneg…/
https://katowice.wyborcza.pl/…/1,35017,17418796,Znana_kiedy…

© 2019 wykonano przez Klaster Innowacji Społecznych. Projekt finansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z Funduszu Promocji Kultury.

gmt.png